Послание Президента Республики Казахстан – Лидера Нации Н.А.Назарбаева народу Казахстана

Солтүстік Қазақстан облысы Аққайың ауданы Қиялы селолық округінің әлеуметтік- экономикалық паспорты

СОЛТҮСТІК-ҚАЗАҚСТАН  ОБЛЫСЫ
АҚҚАЙЫҢ АУДАНЫ
ҚИЯЛЫ АУЫЛДЫҚ ОКРУГІНІҢ
ӘЛЕУМЕТТІК- ЭКОНОМИҚАЛЫҚ
ПАСПОРТЫ
 
2015
 
Қиялы селолық округі 1929 жылы құрылды
1910 жылы жерсіз және аз жерлері бар Поволжья, Украина, Самара Ресей орталық облыстарынан шаруашылықпен айналысатындары Сібірге бағытталды,Иссық-Көл жанында Надежка поселкосында тоқталды, олардан бұрын келгендер және астық себумен айналысқан жергілікті шаруа адамдардан жер жалдады.
   Бірақ олар өз жер бар болғанынын қалап және Петропавл қаласында жер үлесін (отруба) жаздырып беріп жатқанын естіп келгендері сонда өтініш берді, оларға Баспақ учаскесінде  жер бөлігін бөліп берді.
  1913 жылы Иваницкий Филипп Захарович ұлдарымен, Шаповалов Игнат Гаврилович, Остапчук Гаврил Карпович үш ұлымен атқа мініп Боспақ учаскесін іздеуге шықты. Бұл орынды тапты, ол казіргі Махоровка селосы тұрған жерде.
  Бірақ екі күн бұрын Булаевтан Маёр Алексей Алексеевич сегіз баласымен палаткада орналасқан.
Осында олар келер алдында қазыналық қаражатынан екі құдық қазылды, бір құдық Электрическая көшесінде, екінші құдық Пионрская көшесінде бар.
Келгендері бөлінгег мекенді тапты, оларда нөмерланеге тақтайшылар тұрды. Бірінші қыста 16 отбасы қыстады.
Осы жерде бірінші қоңысқа келген Майоров құрметіне,Қиялы селосы бұрын Махоровка дер аталған, тұрғындары селоны Майоровка селосы деп атауға ауданға құжаттарды апарып келе жатқанда, күшті жаңбыр жауып, құжаттар сұланып  «й» әріпі өшіріліп кетті, сондықтан ауданға апарған құжаттарда, Махоровка селосы деп оқылды.
Көшіп келген тұрғындар негізгі өз шаруашылық өнімін Петропавл қаласына апарып сатты.
1921 жылы Петропавл-Көкшетау темір жол құрылысы басталды.
1922 жылы солдаттар әскерден келіп темір жол құрылысын жүргізуге көмектесті, екі километр Махоровқадан Қиялы станциясы ашылды.
1924 жылы бірінші поезд жүрді.
Бірінші «Киялинский» совхоздың  директоры 1929 жылы Наумов, бас бухгалтеры Хлабустов, прораб Замыслов, бас агроном Петринев болды.
 Бірінші кезекте ағаш қамба құрылысы басталды, кісілер    көшіп келіп жатты бірақ тұрғын үйлері болмағандықтан, оларды қамбаға орналастырды.
Одан әрі мектеп, 15-АҚТМ, аурухана, гараж, қойма, дүкен құрылысы басталды.
1932 жылы балшықтан клуб салынды.
1935 жылы совхозда шошқа, ірі қара мал, қой өсіру мал шаруашылықтарының дамуы басталды.
1936 жылы бақша шаруашылық құрылысы басталды және совхоз көгаландырылды.
1972 жылы «Киялинский» совхозы «им 50 лет СССР» совхозына қайта аталды.
Қиялы селолық округында 5 село орналасқан: Қиялы селосы (орталық), Кучковка селосы, Барыкөл селосы, Земледельческое селосы, Гагарино селосы.
Әр селода негізгі  мектептер, бала бақшалары, клубтар, дүкендер, моншалар жұмыс істеді.
Қиялы селосында элеватор,  мүнай базасы, майзауыты, автобаза, жол құрылыс учаскесі, орман питомнигі жұмыс істей бастады.
Екі мектеп жұмыс істеді: Қиялы ОМ -і және Станционная НМ-і, 15-АҚТМ, мәдениет үйі, автобаза клубы, элеватор клубы, 5 бала бақшалары, аурухана, рабкооп, пошта, телеграф, үш монша.
         Округ аумағында 49055 гектар көлеміндегі   3 тұрғын пункті орналасқан: Қиялы селосы, Кучковка селосы, Барыкөл селосы.
Кучковка селосы мен Барыкөл селосы Шағалалы - Теңгіз өзен жиегінде орналасқан, соның ішінде 4 жасанды су қоймасы бар.
        Округ Тайынша ауданымен шектеседі.
Қиялы селолық округ орталығы - Қиялы селосы
        Әкім: Стригун Николай Николаевич, орыс, білімі жоғары, ауыл шаруашылылық механизациясы,  Қиялы селосының әкімі болып 2011 жылы  қыркүйек айынан бастап жұмыс істейді.
              Қиялы с.
     Облыс орталығына дейін  100 км , аудан орталығына дейін 40км
       Аудандық және облыстық орталығына дейін жол асфальпен жабылған.
     Округтың шеқара бойынша «Темір Жол» ОАО  темір жол жолы өтеді.
                 Кучковка с.
     Қиялы селосына дейін 12 км, жол қара жол, ауданға дейін 52 км, облыс орталығына дейін 112 км.
                 Барыкөл с.
    Қиялы селосына дейін 25 км, топырақ жол, ауданға дейін 65  км, облыс орталығына дейін 125 км.
                                Тұрғын   пунктерінің  тұрғындар  саны
Тұрғын пунктерінің атауы
2013
   2014
  2015
Қиялы с.
2288
2288
2030
Кучковка с.
152
152
135
Барыкөл с.
137
137
115
Тұрғындардың барлығы
2577
2577
2280
Округтың этниқалық құрамы
Ұлттар
2013
2014
2015
Қазақтар
453
453
258
орыстар
1338
1338
1346
украиндар
478
478
269
немістар
132
132
237
белорустар
48
48
37
татарлар
38
38
24
поляктар
75
75
24
басқалары
15
15
31
                     
                Округ тұрғындарының  экономиқалық белсенділігі
Мерзімі
                                                Экономиқалық белсенді тұрғындары
Жұмыспен қамтылған 
жалдаған жұмысшылары
өзіндіқ жұмысымен айналасатын
жұмыссыздар
зейнеткерлер
студентер, оқушылар
2013
 1412
840
 572
75
391
490
2014
 1412
840
 572
75
391
490
2015
1278
1001
277
76
353
598
2015. 01.01 ж арналған
  Қиялы селолық округі  бойынша тұрғындар саны
ер адамдар
1080
зейнеткерлер
353
әйел адамдар
1200
мүгедектер
72
15 жасқа дейін балалар
396
соғысқа қатысқан
1
жұмыс істейтін тұрғындар
1001
ҰОС мүгедектері
студенттер
132
оларға теңелген афганыстан соғысына қатысқандар
4
мектеп оқушылары
467
репрессиялғандар
19
6 жасқа дейінгі балалар
141
ҰОС –қа қатысқан
қайтыс болғандардың жесір әйелдері
2
Тұрғындардың негізгі  жұмысы- ірі қара, шошқа, құс, мал және қөқөніс өсіру
2015  жылы орамдарда мал барысы туралы мәліметтер
№пп
Тұрғын пунктінің
атауы
ІҚМ
соның ішінде сиырлар
шошқалар
қойлар
жылқылар
құстар
1.
Қиялы
527
242
1151
874
121
7879
2.
Барыкөл
95
49
142
22
453
3.
Кучковка
90
45
196
17
6
599
Барлығы
712
336
1389
913
127
8941
                     АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ:
         «Салют» ЖШС-нің директоры Бутко Андрей Витальевич
                «Салют» ЖШС  ірі астық шаруашылығының бірі, СССР 50жыл атты совхоздың қайта құрылғанда құрылды, егіс көлемі 6980 га, бидай, арпа өсіреді.
        Мал шаруашылықтан ІҚМ -603 бас, фермалар Кучковка селосында орналасқан.
      «Салют» ЖШС-да 105 адам жұмыс істейді.
      «Салют» ЖШС-да өндірістік ғимараттары бар: Кучковка селосында  орналасқанн фермалар, МТШ – сы, автогараж, бидай қырманы, қойма ғимараттары, су қысым мұнара, кафе, қонақ үй.
                                                    «Рубикон» ЖШС
        Директоры Бекожан Ербол Сейтжанұлы    
                                32 адам жұмыс істейді
        Негізгі қызмет түрі – бидай егісі, егіс көлемі 1150 га
«Қиялы - Агро –10 »ЖШС
                     Директор Чернолых Николай Петрович
        Негізгі қызмет тұрі – астық егісі, егіс көлемі 9550 га
                       40 адам жұмыс істейді
          Өндірісті ғимараттардан Барыкөл селосында астық қырманы  қойма ғимаратары, МТШ-сы, гараж бар.
          Негізгі астық өнімі- бидай өнімі
«Гагарино» ЖШС
           Директоры Қарымсаков Серғазы Насибуллаұлы
           Негізгі қызмет тұрі – бидай  егісі, егіс көлемі 869 га
           Жұмыс істейтіндер 22 адам
         Округта 41 ауыл шаруашылық қожалығы  және 6 ФШ саналады.
         Егіс көлемдері 13532 га
         Ауыл шаруашылық қожалықта жұмыс істейтін 120 адам
         Ауыл шаруашылық қожалықтарының  негізгі қызмет тұрі – дәнді дақылдар егісі
        Негізгі дақылы – бидай
        Қарымсақов Қ/Ш-ғы,Гайдемский Э.Ю., Горич Ю.В., Данилов С.Н. ірі ауыл шаруашылық қожалықтары
        Округта  пайдаланатын жерлер 52669 га, егістік жері 36432 га, көп жылдық шөптер 104 га, өріс 14950 га, өзен 40га, басқа пайдаланатын жерлер 105 га.
 
ӨНЕРҚӘСІП  ҚЫЗМЕТІ
                                        «Қиялы - Астық» ЖШС
        Директор Қожамкелов Самат Айтпайұлы
       105 адам жұмыс істейді
       Негізгі қызмет тұрі – бидай өнімін сақтау және өндіру
       Көлемі 100000 тонна
      «Северная топливная компания » ЖШС
       Директор Кочеров Асхат Жантатович
      40 адам жұмыс істейді
      Негізгі қызмет тұрі –мүнай өнімді сату және сақтау
      «Альянс Жолы» ЖШС
      Директоры Кондратов Н.Н.
     Негізгі қызмет - көмірді сату және сақтау
адам жұмыс істейді
      «РОКА» ЖШС, ГАЗС
Қиялы с. аумағында орналасқан
Көлемі  тәуілікте 500-600л
Бір үлкен газ балоны 1680 теңге тұрады
АЗС ж/қ Қаскин Т.
    Қиялы селосы кіре бересінде орналасқан
                                                   
                                                        БІЛІМ
                                    Қиялы орта мектебі
    Мектеп ғимараты типті, 360 отырыс орындары бар
    Директоры Анафьянов Темірболат Габдрашітұлы
    Оқушылар саны 243, мектепке дейінгі балалар саны –26, мұғалімдер-35
   33 мұғалімнің  жоғары білімі бар, 3 адамның орта білімі бар.
  Мектепте компьютерлік сыныптары бар, бұл сыныптарда 10 жұмыс орны бар, кітапхана, спортзал, стадион, спортзалдары, дәмхана бар.
Кучковка негізгі мектебі
    Мектеп ғимараты типтік, 66 отырыс орындары бар.
    Директоры Ленгардт Светлана Михайловна
    Оқушылар саны 9 адам, мұғалім саны 2 адам.
    Олардың ішінде 4 мұғалемнің  жоғары білімі бар, 2 орта біліммен. Мектепте спорт алаңы бар, спортзал Кучковка клуб ғимаратында  орналасқан, дәмхана жұмыс істейді.
     Мектепте 3 компьютер бар.
     Мектептің  жанында үлкен телім учаскесі бар, картопья және басқа көкөністер өсіріледі.
                                                3 –Ауыл шаруашылық колледжі
    Директоры директоры Полтавец Владимир Владимирович
     агроколледж екі қабатты ғимаратта орналасқан, осында  компьютерлік  класстары, математика, химия, қазақ тілі   кабинеттері  құрылған
    Ғимарат  ыңгайлы, 320 отырыс орыны бар.
    агроколледж  машина - трактор паркінің техниқалық қызметін көрсету жөніндегі шебер кәсібі, ауыл шаруашылық өндіріс (фермер) шеберлері, үй шаруашылықтағы әйел.
    Мектепте 250 оқушылар оқиды.
    Оқытушылар   саны - 38 адам
    Мұғалем саны 14 адам, 12 мұғалімде   жоғары білімі бар, 2  мұғалемнің орта біліммен.
    агроколледж-да 70 кісіге  жатақхана, стадион, спортзал, шеберханалар, лабараториялар бар.
    Агроколледжда  600 гектар егістік жер көлемі бар.
    агроколледжда бидай, картоп өсіреді.
    агроколледжда дәмхана бар, онда оқушылар  аз қамтамасыз отбасыларынан жатақханада тұрған  оқушылар  ақысыз тамақ ішеді.
                                        
                                          ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ
     Қиялы ауылында Қиялы ДА – сы жұмыс істейді
     Бас дәрігер Барышева Валентина Алексеевна
     Медбикелер саны-11,
     Жоғары біліммен-2, Қиялы ДА –ның жалпы тәжіриебелі  дәрігері Қиялы, Кучковка,  Барыкөл селоларға қызмет көрсетеді.
                                              2 ДӘРІХАНА
     1. «Лосинская» ЖҚ 1 дәріхана
      2. «Раевская» ЖҚ дәріхана
                                                САУДА
Округ тұрғындарына 18 дүкендер қызмет көрсетеді, негізгі дүкендері аралас типті, бір шаруашылық, 3 азық - түлік дүкендері бар.Дүкендер негізгі бөлек ғимараттарында орналасқан, барлық дүкендерде  мұздатқыш қондырғылары,  мұздатқыштар, көрмелер бар.
        Тауардың ассортименті бай, әр түрлі, шұжықтар, жеміс, шырындар, кондитер бұйымдары, жармалар  тұрақты  болады.
       Округ дүкендерде тауар бағалары қала дүкен бағаларынан  төмен.
       Кіші селоларда теқ қана Қучковка  селосында 2 дүкен бар, «Салют» ЖШС-і, ж/қ Кенжегузина ие болады.
      Барыкөл селосында  көшпелі сауда жұмыс істейді.
      Бір айда дүкендерде 500000 теңге айналымы болады.
      Өнер кәсіптік тауарларды алуға әлі мүмкіндік жоқ, жеке кәсіпорындарымен әкелген тауарлары негізгі аз қамтамасыз отбасылар санына  есептелген.
                                 Дүкендердің барлығы-18
                                 Араласқан -     11
                                 Шаруашылық –1
                                 Азық- түлік-  4
                                  Өнеркәсіптік- 2
         Қиялы майзауытта  (тұшпара) жартыфабрикат дайындау бойынша цехі жұмыс істейді ж/қ Серикова, бұл өнім сұранымды, дайын азық түлігі тәуілігінде көлемі 25 кг болады.
         Округта кәсіпкер қызметімен 130 адам айналысады
Мәдениет
            Қиялы с.
            1-Кітапхана, 9000 кітап  қоры
            Кітапханашы Ысқақова Рәзия Ғазизқызы
   Қиялы ауылында  клуб бар иесі «Салют»ЖШС-і, дискотека өткізу залы жұмыс істейді.
            Кучковка ауылында  иесі «Салют» ЖШС-і клуб бар, онда дискотекалар және мерекелік шаралар өткізіледі.
        
           Округта үш спортзал бар
         1.Қиялы ОМ-нің спортзалы бөлек ғимаратта орналасқан, стандарттқа сәйкес,
         2.агроколледжда спортзалы оқу корпусымен бірге жалғастырылған
        Кучковка ауылында спортзал клубта орналасқан
       Округта екі стадион бар
     1. Қиялы ОМ-де
        2. агроколледжда
                                
                                        ИНФРАҚҰРЫЛЫМ
                                                  Пошта
Пошта жеке ғимаратта орналасқан, келесі қызметтер көрсетеді:
мемлекетті баж төлемін қабылдайды, зейнетақы береді, жалақы береді, мерзімді басылымдарды әкеледі, хаттарды  қабылдайды және апарады, баспасөз  шығарылымдар сатады  (газеттер, журналдар, конверттер, открыткалар)
                                                 АТС
        736- Абоненттер бар
        Билайн, Актив, Теле-2  ұялы байланыс орнатылды
        Кучковка а, Барыкөл а., телефондар мекетептерде орнатылды
        Қиялы ауылында «Қиялы-Астык» ЖШС   моншасы бар, билеттің құны-250 теңге
                                          Әлеуметтік қызмет
        11 әлеуметтік қызметшілері 65  зейнеткерлерге қызмет көрсетеді.
                                 Тұрғындарды  жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау
01.01.15 жылға
Тіркелген жұмыссыз саны адам
2
Жұмыссыздық нақта деңгейі, %
0,0001 %
Жұмысқа орналасқандар
134 адам
Әлеуметтік-осал тұрғындар тобына жататын адамадар саны
12
Сәттсіз отбасылар саны
4
Ауылдық округ бойынша  салық төлеушілер жеке тұлғалар саны –890, заңды тұлғалар саны-
Қылмыстықты алдын ала алу бойынша учаскелік полиция инспекторының жұмысы
Қоғамдық тәртібін сақтау үшін пункті құрылған және жұмыс істейді, онда 2 учаскелік инспекторы
 Округ әкімі аппарат ғимаратында кабинет бөлінді, қызмет қөлігі жоқ, компьютер жоқ.
                                              Пассажир тасымалдауы
      «Темір - Жол» ААҚ-ның темір жол вокзалы
                                         
           Автобуспен қамту
Пассажир тасымалдаумен Қиялы-Петропавл, Петропавл-Қиялы маршруты бойынша  пассажиртасымалдаумен  автобуспен қамту айналысады, сонымен бірге 3 жеке кәсіпкерлер бар.
                                             СУМЕН ҚАМТУ
      Округ аумағында екі су қысім мұнаралары бар
Қиялы с.
      «Қиялы-Астық»ЖШС, «Қамқор Аққайың» ЖШС
      Тұрғындарды сумен қамтуы «Қамқор-Аққайың» мұнара арқылы  су жіберіледі.Судың куб.м. құндылығы 160 теңге.
      Сонымен бірге  Қиялы ауылында үш қоғамдық  ішетін су құдықтары бар, 4 құдық техниқалық сумен
         2009 жылда 6 км су желістері, 26 колонкалары орнатылды.
      Кучковка а, Барыкөл а. су желіс бойынша беріледі
      
                    АВТОМОБИЛЬ ЖОЛДАРЫ
      Округ аумағында автомобиль жолдары бар
      топырақ жолдары –35 км, қатты жолдар - 40 км
      Округ Астраханка- Смирново-Қиялы- Тайынша КСТ-44 автомобиль жолдарына қызмет көрсетеді
                                                ТҰРҒЫН  ҚОРЫ
                                   Қиялы с.                             49818,8 т.м.
                                   Кучковка с.                        4471 т.м.
                                   Барыкөл с.                          3611,3 т.м.
                             БАРЛЫҒЫ                                  57898,1 т.м.